Copyright 2017 - COĞRAFYA HAYATTIR

 

Türkiye’nin Ovaları Ve Coğrafi Dağılışları

Ova : Farklı yüksekliklerde bulunan ve çevresine göre alçakta kalmış, çoğunlukla alüvyonla örtülü, az eğimli, akarsuların fazla derine gömülmediği geniş  düzlüklerdir.

1. Tektonik Ovalar :Fay hatları boyunca uzanan ve bunların etkisiyle meydana gelen çöküntü alanlarının akarsu alüvyonlarıyla dolması sonucu oluşmaktadırlar. Bu nedenle bu ovalar tehlikeli deprem alanlarıdır.

Tektonik ovalar ülkemizdeki en yaygın olan ovalardır.

Karadeniz Bölgesi : Tosya, Suluova, Taş ova, Merzifon, Erbaa, Niksar, Turhal, Zile, Artova  Bolu ve Düzce.

Marmara Bölgesi : Adapazarı, Balıkesir, Bursa, Mustafa Kemalpaşa, Ergene ve İnegöl.

Ege Bölgesi : Soma, Bergama, Turgutlu, Salihli, Akhisar, Tire, Torbalı, Alaşehir, Söke, Ödemiş, Yeni Pazar ve Koçarlı.

Akdeniz Bölgesi : Amik ve Kahramanmaraş.

İç Anadolu Bölgesi : Konya, Kayseri, Develi, Aksaray, Eskişehir ve Çubuk.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi : Ceylanpınar, Suruç, Birecik ve Harran.

Doğu Anadolu Bölgesi : Malatya, Elazığ, Varto, Hınıs, Karlıova, Iğdır, Elbistan, Erzurum, Erzincan, Yüksekova, Tercan ve Pasinler.

2. Karstik Ovalar (Polye - Gölova) : Kalker, jips, kayatuzu gibi kolay çözünebilen kayaçlardan oluşan karstik arazilerin  yaygın olduğu bölgelerde çözülmeye bağlı olarak oluşan ovalardır.

Başlıca karstik ovalarımız :

Yurdumuzda en yaygın oldukları alan Akdeniz Bölgesi’dir.

Akdeniz Bölgesi : (TAKKE) Tefenni Ovası, Acıpayam Ovası, Kokuteli Ovası, Kestel Ovası ve Elmalı Ovası.

Ege Bölgesi : Muğla Ovası, Tavas Ovası ve Çivril Ovası.

Karstik araziler yüzey suları bakımından fakir, yeraltı suları bakımından zengindir.

3. Delta Ovası : Akarsuların taşıdıkları malzemeleri(alüvyon), denize döküldükleri yerlerde biriktirmesiyle oluşan ovalardır.

Delta ovalarının oluşabilmesi için :

-Derinliğin fazla olmaması,

-Akarsuyun bol alüvyal taşıması,

-Güçlü dalga ve akıntıların olmaması,

-Kıyıda gel - git olmaması veya çok zayıf olması,

-Kıta sahanlığının (şelf alanı) geniş olması gerekir.

Delta Ovalarımız :

Ege Bölgesi :

En fazla delta ovası bulunan bölgemizdir.

Bakırçay………………….Dikili Ovası

Gediz …………………….Menemen Ovası  

Büyük Menderes……….Balat Ovası

Küçük Menderes……….Selçuk - Efes

Akdeniz Bölgesi :

Seyhan ve Ceyhan ……..Çukurova (Yurdumuzun en büyük delta ovasıdır) 

Göksu………………………Silifke Ovası

Karadeniz Bölgesi :

Kızılırmak………. Bafra Ovası

Yeşilırmak ………Çarşamba Ovası

4. Volkanik (Lav Örtüsü) Ovaları : Volkanik faaliyet sırasında oluşan lavların tektonik çukurları doldurmasıyla oluşurlar. Yurdumuzda en yaygın olduğu alan Doğu Anadolu bölgesidir. Erciyes Dağı'ndan çıkan lavlar Kayseri ve Develi ovalarını meydana getirmiştir. Erzurum, Ardahan, Muradiye, Malazgirt ve Çaldıran ovaları lav örtüsü ovalarıdır.

5. Dağ Eteği Ovaları : Eğiminin azaldığı dağ yamaçlarında taşınan malzemelerin birikmesi sonucu oluşan ovalardır. Bursa ovası, Akşehir Ovası ve İnegöl Ovası dağ eteği ovalarına örnek teşkil etmektedir.

6. Göl Yeri Ovaları : Eskiden göl olan bir yerin sularının zamanla çekilmesiyle oluşurlar. Oluşan çanak alan taşınan  alüvyal malzeme ile dolduğunda ova oluşumu gerçekleşir. İç Anadolu Bölgesi'nde rastlanmaktadır.

Ovalarımızın Genel Özellikleri

1 . Mineral bakımından zengin topraklarla kaplıdırlar verimli arazilerdir. En önemli tarım ve yerleşim alanlarını meydana getirirler.
2 . Tektonik ovalarımız fay hatlarına uygun olarak dağılış gösterir bu nedenle deprem tehlikesi yüksek, maden suları ve sıcak su kaynakları açısından zengindir.

3 . Ulaşım kolay, yerleşme alanları fazla nüfus yoğundur. Akarsu varlığı nedeniyle sulama açısından elverişli alanlardır.

4 . Kıyı ovalarımız iç bölgelerde bulunanlara göre daha fazla yağış alır.

5 . Özellikle delta ovalarımız toprak verimliliği ve uygun iklim koşulları nedeniyle tarımsal üretim açısından büyük önem taşır.

6 . Akarsuların denize ulaşmadan deniz seviyesine yakın alanlarda meydana getirdikleri ovalar kıyı düzlüğü (taban seviyesi) ovaları adını alır.

7 . Antalya Ovası basamaklı traverten ovası özelliğine sahiptir.        

8 . Konya Ovası en büyük iç bölge ovamızdır.

9 . Ovalarımızın ulaşım ve yerleşim alanı olarak kullanılması tarımsal arazilerimizin yok olmasına, doğal çevrenin zarar görmesine neden olmaktadır.

 

Bulundukları Yere Göre Ovalar

1. Kıyı Ovaları: Deniz kıyılarında bulunan ve 150–200 m.ye kadar yükselebilen ovalardır.  Genişlikleri ve uzunlukları bulundukları kıyıların özelliğine ve akarsu havzasının büyüklüğüne göre değişir. Bunların başlıcaları: Çarşamba (Yeşilırmak), Bafra(Kızılırmak), Sakarya(Sakarya), Çukurova (Seyhan ve Ceyhan), Ege Bölgesi’nde kırılma veya çökmeler sonucu oluşmuş çukurlukların akarsular tarafından taşınan alüvyonlarla doldurulması sonucu oluşan ovalar, Bakırçay (Bakırçay) ,Gediz (Gediz),Küçük Menderes, Büyük Menderes ovaları. Göksu Deltası(Silifke Ovası),(Göksu),Dalaman, Köyceğiz, Eşen, Finike, Manavgat ve Samandağ Ovaları diğer kıyı ovalarıdır. 

 

2. İç Bölgelerdeki Ovalar: Bergama, Soma, Kırkağaç, Torbalı, Tire, Bayındır, Ödemiş, Manisa, Akhisar, Turgutlu, Salihli, Alaşehir, Söke, Koçarlı, Aydın, Yenipazar, Nazilli, Sarayköy, Kütahya,

Simav, Afyon, Sandıklı, Karacabey, Balıkesir, Pasinler, Erzurum, Erzincan, Suşehri, Niksar,

Erbaa, Taşova, Lâdik, Merzifon, Suluova, Tosya, Çerkeş, Bolu, Düzce, Muş, Uluova, Bingöl, Ardahan, Iğdır, Afşin-Elbistan, Bulanık, Konya, Ereğli, Eskişehir, Kayseri, Develi, Ankara, Amik, Burdur, Tefenni, Isparta, Gelendost, Gençali, Ergene, Malatya, Korkuteli, Elmalı, Ketsel, Gem bos, Yellice, Şuhut, Karabedir, Çukurkuyu, Dörtyol-Erzin ovaları, Yüksekova, Harran başlıca iç ovalarımızdır.

 

Ovaların Ekonomik Yaraları:

1. Önemli tarım alanlarıdır.

2. Hayvancılık açısından önem taşırlar.

3. Yeraltı ve yerüstü suları bakımından zengin kaynaklara sahiptirler.

4. Ovalarda, ulaşım kolaydır, yol yapım maliyeti azdır.

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

f t g m

Sitemizde bulunan içerikler izin alınmadan başka bir ortamda TİCARİ amaçla kullanılamaz.

Hak sahipleri tarafından talep edilen dosyalar site yönetimine bildirildiğinde kaldırılacaktır.