Copyright 2017 - COĞRAFYA HAYATTIR

Türkiye’de Buzulların Oluşturdukları Şekilleri

 

Dördüncü jeolojik devrin başlarında yaşanan buzul döneminde, Türkiye’de buzullaşma meydana gelmiştir. Günümüzde 3500 metrenin üzerindeki alanlarda buzullara ve buzulların meydana getirdiği şekillere rastlanmaktadır. Yurdumuzda en fazla görülen buzul şekilleri, buzul vadileri ve buzul sirkleridir. Buzul sirklerinin sularla dolmasıyla meydana gelen sirk gölleri meydana gelmiştir.

Yurdumuzda buzullaşmanın yaşandığı başlıca alanlar:

1. Büyük Ağrı Dağı:12km2 yi bulan takke buzulu ile kaplıdır.

2. Buzul Dağları

3. Sat Dağları

4. Bingöl Dağları

5. Kaçkar Dağları

6. Bolkar Dağları

7. Aladağlar

8. Süphan Dağı

9. Erciyes Dağı

Kutup bölgeleri ve yüksek dağların üst kısımlarında bütün yıl hiç erimeden kalan karlara toktağan kar (daimi) denir. Toktağan kar sınırı Ekvatordan Kutuplara doğru azalır (Enlemin etkisi). Buzulların etki alanı daha çok kutuplara yakın yerlerdir. 

BUZUL ÇEŞİTLERİ

Sirk Buzulu :Yüksek dağlık alanlardaki küçük çukurlukları dolduran buzullardır. Yurdumuzda bazı yüksek dağlık bölgelerde vardır. (Cilo (Buzul Dağı) Sat, Ağrı, Tendürek, Süphan , Kaçkar, Erciyes, Uludağ, Beydağları, Geyik Dağları, Bolkar  ve Binboğa dağları)

Vadi Buzulu: Buzul aşındırması ile oluşan vadilerin içini dolduran buzullardır (Cilo dağı). 

Takke Buzulu: Volkan dağlarının üst kısmında oluşan buzullardır. Ör: Ağrı dağında olduğu gibi.

Örtü Buzulu: Kutup bölgelerinde görülmektedir. (Antartika ve Grönland)’da olduğu gibi.

Aysberg : Kutup bölgelerinde denizde yüzen buz dağları.

 

Buzul Aşındırmasını Etkileyen Faktörler :     1.Buzulun kalınlı  2.Yatak eğimi  3.Kayaların özelliği. 


BUZUL AŞINDIRMA  VE BİRİKTİRME ŞEKİLLERİ

Buzul Vadisi : Aşındırma sonucu oluşan “U” şeklindeki vadilerdir.

Hörgüç Kaya :  Deve hörgücüne benzeyen kayalardır.

Sirk (Buz Yalağı) : Dağların üst kısmında aşındırma ile oluşan küçük çukurluklar.

Moren : Buzulların taşıdığı kum , çakıl gibi maddelere moren denir.

Drumlin : Buzul biriktirmesi ile oluşan alçak tepelerdir.

Sander Düzlüğü : Buzul erimesi ile ortaya çıkan akarsuların taşıdığı malzemeleri biriktirmesi  sonucunda oluşan düzlükler. 

Türkiye’nin yer şekillerinin oluşmasında en az etkili  dış kuvvet buzullardır.

 

Buzulların En Etkili Olduğu Bölge : Doğu Anadolu Bölgesi'dir (Yükseltisi )

 

Kaynak:Tüm Sınavlara Hazırlıkta Haritalarla Türkiye Coğrafyası


Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

f t g m

Sitemizde bulunan içerikler izin alınmadan başka bir ortamda TİCARİ amaçla kullanılamaz.

Hak sahipleri tarafından talep edilen dosyalar site yönetimine bildirildiğinde kaldırılacaktır.