Copyright 2017 - COĞRAFYA HAYATTIR

İç Anadolu Bölgesi’nin Genel Özellikleri

 

 

Bölgenin konumu, sınırları  ve  komşuları : Bölge yurdumuzun orta kısmını meydana getirir, bu nedenle Orta Anadolu Bölgesi adı da verilir. Bölgenin Güneydoğu Anadolu Bölgesi dışında tüm bölgelerimize sınırı bulunmaktadır. Ülke topraklarımızın % 20’sini  kaplamaktadır, Doğu Anadolu Bölgesi’nden sonra  2. büyük  bölgemizdir. Güneydoğu Anadolu Bölgesi dışındaki tüm bölgelerle komşudur.

 

Bölgenin bölümleri ve önemli kentleri :

1. Konya  Bölümü : Konya, Aksaray ve Karaman.

2. Yukarı  Sakarya  Bölümü : Ankara ve Eskişehir.

3. Orta  Kızılırmak  Bölümü : Kayseri, Kırıkkale, Yozgat, Niğde, Nevşehir, Kırşehir ve Çankırı.

4. Yukarı  Kızılırmak  Bölümü : Sivas.

 

Bölgenin Genel Özellikleri

1. Bölgenin kuzey ve güney kesimlerinin yüksek dağlarla çevrili olması :

a. Deniz etkisinin iç kısımlara girmesini engellemiş,

b. Karasal iklim alanını genişletmiş,

c. Diğer bölgelerle ulaşımı zorlaştırmış,

d. Yağış miktarını azaltmış, 

e. Kapalı havzaların oluşumuna sebep olmuştur.

2. Tuz Gölü çevresi Türkiye’nin en az yağış alan yeridir. (Konya Bölümü)

3. Ülkemizin en büyük kapalı havzası Konya - Tuz Gölü kapalı havzasıdır.

4. Tuz Gölü en tuzlu gölümüzdür.

5. Lületaşı üretiminde Eskişehir 1.sırada bulunur.

6. Eskişehir toryum yatakları rezervleri ile Dünya’da 2.sıradadır.

7. Karstik şekiller (Sivas - Çankırı) açısından 2.sırada bulunur.

8. Koyun varlığının en fazla olduğu bölgedir.

9. Nüfus miktarında 2. sırada bulunur. Alanın büyük olması nüfus yoğunluğunun az olmasını sağlamıştır.

10. Konya ovası en büyük ovamızdır.

11. Tarım alanı genişliğinde 1. sıradadır.

12. Buğday, Arpa, Çavdar, Nohut, Patates, Yeşil mercimek, Şekerpancarı ve Elma üretiminde 1. sıradadır.

13. Platoların kapladığı alan bakımından 1. sıradadır.

14. Nadasa ayrılan tarım alanı miktarında 1. sıradadır.

15. Eskişehir 2013 yılında Türk Dünyası Kültür Başkenti seçilmiştir.

Bölgenin Yeryüzü  Şekilleri:

Dağları: Bölge etrafı yüksek dağlarla çevrili bir çanak görünümüne sahiptir. Yüzey şekilleri açısından sade bir görünüme sahiptir. Genel olarak 900–1000 metre yüksekliğe sahip platolardan oluşmaktadır. Mevcut plato alanları üstünde tek dağlar ve volkanik dağlar yer almaktadır. Bölgenin batısında Sündiken Dağları ve güneybatıda Obruk Platosu, güneyde Bozdağ, Ankara’nın doğusunda yer alan Elma dağ ve İdris dağı, Yukarı Kızılırmak Bölümü’nde Akdağlar, Hınzır, Yıldız ve Tecer dağları yer almaktadır.

 Bölgenin  güneybatısında güneybatı-kuzeydoğu yönünde bir kırık hattı boyunca uzanan volkanik dağlar bulunmaktadır. Karacadağ, Karadağ, Hasan(3268m), Melendiz ve Erciyes  Dağı’dır. (3917 m) Bölgede yer şekilleri sade ve engebeli arazi az olduğundan düzlük alanlar oldukça fazla, tarım alanlar geniş, ulaşım kolay, yol yapım ve bakım maliyeti düşüktür. Bölgede özellikle Sivas, Çankırı çevresinde jipsli taşların oluşturduğu karstik  şekillere rastlanmaktadır. Bu alanlar Akdeniz Bölgesi’nden sonra karstik şekillerimizin oluştuğu ikinci önemli sahaları meydana getirir. Bölgede bulunan geniş ve düz tarım arazileri makineli tarım açısından uygun koşullar oluşturmuştur.    

Ovaları: Türkiye’nin  en  büyük  ovası olan Konya Ovası, Ereğli, Aksaray, Sakarya, Eskişehir, Ankara, Kayseri  ve  Develi  Ovaları

Platoları: Haymana, Cihanbeyli, Obruk, Bozok, Yazılıkaya ve Uzunyayla 

Akarsuları: Kızılırmak, Sakarya, Porsuk Çayı (Sakarya’nın kolu) ve Delice  Irmağı. Bunlar genel olarak en fazla suyu kar erimelerinin etkisiyle ilkbaharda taşırlar.

Gölleri: Gölleri: Bölgede bulunan başlıca göller Türkiye’nin 2.Büyük gölü olan Tuz  Gölü, Akşehir, Eber, Ilgın,Tuzla, Seyfe, Mogan, Sultan  Sazlığı’dır. Bölgede bulunan baraj gölleri Sarıyar  ve  Gökçekaya(Sakarya),Hirfanlı ve Kesikköprü(Kızılırmak),Çubuk Porsuk(Porsuk) ve Çubuk baraj gölü.

 Kapalı Havzalar: Bölgede bulunan Tuz Gölü, Eber, Akşehir, Kurbağa Gölü (Develi Ovası), Tersakan, Bolluk, Sultan Sazlığı, Seyfe, Çavuşçu gölleri ve Hotamış bataklığı iklim ve özellikle yüzey şekillerinin etkisiyle kapalı havza durumunda bulunan alanlardır. 

BÖLGENİN İKLİMİ  VE  BİTKİ  ÖRTÜSÜ: Bölgenin  dağlarla  çevrili  olması nedeniyle deniz etkisi bu alanlara sokulamaz.  Bölge yarı kurak karasal iklimin etkisindedir. Yazlar  sıcak ve kurak, kışlar  soğuk  ve  kar  yağışlıdır. Don  olayları  çok  görülür. Tuz Gölü ve çevresi yurdumuzda en  az  yağış  alan yerdir. Yıllık ortalama  yağış  miktarı 400–500 mm düzeyindedir. En yağışlı dönem ilkbahar mevsimidir. Bölgede Kırkikindi Yağmurları adı verilen Konveksiyonel yağışlar egemendir. Bölgenin çok az yağış almasının temel nedeni yüksek  dağlarla  çevrili  olması nedeniyle nemli hava kütlelerini alamamasıdır.

Bölgenin doğal  bitki  örtüsü  bozkırdır. Bölgede  özellikle  doğudaki  dağlık  alanlarda ve Ankara güneyinde ormanlara rastlanır. Bölgenin kenar kısımlarında ormanların tahrip edilmesiyle oluşan antropojen bozkır sahaları yer almaktadır. Bölge orman varlığı bakımından 5.  sıradadır.

BÖLGEDE TARIM  VE  HAYVANCILIK: Bölgede ekonomi büyük oranda  tarıma  dayalıdır. Ekili-dikili  alanlar  bakımından  Marmara  Bölgesinden  sonra  2.  sırada  yer  almaktadır. Bölge geniş tarım alanlarına sahip olmasına rağmen yüksek yaz kuraklığı tarımsal üretim üzerinde olumsuz etki yapmaktadır. Bu nedenle nadas uygulamasının en fazla yapıldığı bölgemizdir. Bölgede tarımın  en  önemli  sorunu  sulamadır.  Bölgede  üretilen başlıca tarımsal ürünler en fazla üretilen tarım ürünü  buğdaydır. Konya Bölümü ürettiği Buğday, Arpa ve Çavdar ile yurdumuzun tahıl ambarı ünvanını almıştır. Buğday dışında üretilen diğer önemli ürünler şekerpancarı, Ayçiçeği, Haşhaş,  Üzüm, Mercimek, Yulaf, Çavdar, meyve ve sebzedir. Bölgede yaz  kuraklığının  erken  başlaması  sebze  üretimini  olumsuz  yönde  etkilemektedir.

Hayvancılık bölgede önemli bir geçim kaynağıdır. Geniş bozkırlara bağlı olarak özellikle küçükbaş  hayvancılık  yapılmaktadır. Ankara  çevresinde özellikle tiftik  keçisi, Sivas  ve  Konya  çevresinde  koyun yetiştiriciliği yapılmaktadır. Bölge yurdumuzda küçükbaş  hayvan  sayısının  en  fazla  olduğu bölgedir. Bölgede arıcılıkta yapılmaktadır.

BÖLGENİN YERALTI  ZENGİNLİKLERİ:

Krom: Mihalıççık(Eskişehir), Kayseri  ve  Sivas. 

Civa: Sarayönü

Kayatuzu: Kırşehir, Çankırı, Nevşehir, Yozgat. 

Linyit: Kangal (Sivas),Çayırhan (Ankara)

Demir: Develi (Kayseri),Kangal(Sivas),Haymana( Ankara) 

Toryum: Sivrihisar( Eskişehir). 

Çinko: Bozkır (Konya),Bor(Niğde),Kayseri 

Lületaşı: Eskişehir

Kırşehir Taşı(Oniks):Hacıbektaş, Kırşehir

Volfram: Keskin(Kırıkkale), Niğde

Fluorit: Kırşehir, Yozgat

Tabii Soda: Beypazarı

Tuz: Tuz Gölü

BÖLGEDE ENDÜSTRİ: Bölgede sanayi özellikle Yukarı Sakarya  Bölümü’nde  gelişmiştir. Sanayi kuruluşlarının özellikle büyük kentler çevresinde toplandığı görülmektedir. Bölgede sanayinin geliştiği başlıca merkezler Ankara, Kayseri, Eskişehir, Kırıkkale ve Konya’dır. Bölge Türkiye  endüstri ürünleri üretiminin  % 15’ini sağlanmaktadır.

Ankara: Uçak, dokuma, besin, tarım araçları, çimento, alkollü  içki, mobilya, selüloz, kâğıt, karton, deri  ve  et  sanayisi gelişen başlıca sanayi kuruluşlarıdır. 

Eskişehir: Lokomotif, besin, motor ve uçak motoru, çimento, inşaat, malzemeleri, şeker, deri 

Konya: Otomotiv, tarım  araçları, besin, motor, çimento, süt  ürünleri, inşaat malzemeleri, selüloz, kâğıt  ve  şeker sanayi gelişen başlıca sanayi kuruluşlarıdır.

Kayseri: Halıcılık, çimento, meyve  suyu, pamuklu  dokuma, pastırma, şeker ve  sucuk  sanayisi gelişen başlıca sanayi kuruluşlarıdır.

Kırıkkale: Silah  sanayi, Orta  Anadolu Petrol Rafinerisi.

Kırşehir: Araba ve uçak lastiği

Sivas: Besin, Yem, Çimento, demir-çelik, et  entegre, demiryolları  bakım  ve  onarım  tesisleri bulunmaktadır. 

BÖLGEDE NÜFUS  VE  YERLEŞME: Nüfusu  2000  sayımına  göre  11.608.868 kişidir. Nüfus miktarı bakımından Marmara Bölgesi’nden sonra 2.sıradadır. Bölgede km2’ye  63 kişi düşmektedir. Mevcut alanının büyüklüğü nedeniyle nüfus yoğunluğu Türkiye ortalamasının altındadır. Nüfus  artış  hızı  %o16’dır.Bu değerde ülke ortalamasının altındadır.

Nüfusun  % 69.25’i  kentlerde, %29.75’i kırlarda yaşamaktadır. Bölgede nüfusun dağılışı ile yağış dağılışı arasında yakın ilişki bulunmaktadır. Kentleşme  oranı  düşüktür. Nüfus  genellikle bölgenin  çevresindeki  dağ  eteklerindeki ve su kaynaklarının bulunduğu alanlarda toplanmıştır. Su kaynaklarının yetersizliğine bağlı olarak toplu yerleşmeler egemendir. Tuz Gölü çevresindeki alanlar yurdumuzun en tenha yerleridir.

İklim şartlarına bağlı olarak kerpiç kırsal alanlarda önemli bir yapı malzemesidir.

Nüfusun en yoğun olduğu alanlar Yukarı  Sakarya  Bölümü’dür. En seyrek olduğu alan Yukarı Kızılırmak Bölümü’dür. Başkentimiz Ankara Türkiye’nin 2.büyük kentidir.  

BÖLGE’DE TURİZM: İç Anadolu Bölgemiz yüksek bir turizm potansiyeline sahiptir. Bölgenin sahip olduğu tarihi ve doğal güzellikler başlıca zenginlikleri meydana getirmektedir. Sahip olduğu peri bacaları ile Ürgüp-Göreme çevresi, Hitit uygarlığına ait eserlerin bulunduğu Alacahöyük ve Boğazköy(Hattuşaş),Polatlı’da bulunan Gordion ve Kayseri’de bulunan Kültepe önemli turistik merkezlerdir. Ankara’da bulunan Ankara Kalesi, Etnografya, Anadolu medeniyetleri ve Maden Tetkik Arama Enstitüsü’nde bulunan müzeler, Hacıbayram Camii, Kocatepe Camii, Roma hamamı ve Kurtuluş Savaşı Müzesi ile Anıtkabir en fazla ziyaret edilen yerlerin başında gelmektedir. Konya’da bulunan Mevlana Türbesi, Karatay Medresesi, Akşehir’de bulunan Nasrettin Hoca Türbesi ve Sivas’ta bulunan Gök Medrese diğer önemli ziyaret alanlarıdır. Bölgede bulunan Mogan ve Eymir gölleri, Çubuk Kurtboğazı ve Hirfanlı baraj gölleri, Kayseri’de bulunan Sultansazlığı başlıca mesire yerleridir. Erciyes ve Elmadağ’da kış sporları merkezleri bulunmaktadır.

 

Kaynak: Tüm Sınavlara Hazırlıkta Haritalarla Türkiye Coğrafyası

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

f t g m

Sitemizde bulunan içerikler izin alınmadan başka bir ortamda TİCARİ amaçla kullanılamaz.

Hak sahipleri tarafından talep edilen dosyalar site yönetimine bildirildiğinde kaldırılacaktır.