Copyright 2017 - COĞRAFYA HAYATTIR

Ege Bölgesi’nin Genel Özellikleri

 

Bölgenin konumu : Türkiye’nin  batısında bulunan ve adını aldığı Ege  Deniz’i  kıyıları boyunca uzanan bölgemizdir. Kuzeyinde Marmara  Bölgesi, doğusunda İç  Anadolu  ve  Akdeniz  Bölgesi, güneyinde Akdeniz, batısında  Ege  Denizi  ve  Ege  Adaları  ile  çevrilmiştir. Gerçek  alanı  93.139 Km2 dir. Türkiye  toplam alanının  % 10’ unu  kaplamaktadır. Ege Bölgesi bu alanı ile büyüklük bakımından 5. sıradadır.

Bölümleri ve önemli kentleri :

1 . Asıl  Ege  Bölümü : İzmir, Manisa, Aydın, Muğla ve Denizli

2 . İç  Batı  Anadolu  Bölümü : Afyon, Kütahya ve Uşak

Bölgenin Genel Özellikleri

1. Horst ve Graben oluşumunun en fazla olduğu bölgedir.

2. Kıyı uzunluğu en fazla olan bölgemizdir.

3. Doğal liman, koy ve körfezler açısından en zengin bölgedir.

4. Dağlar denize dik uzandığından Kıt’a sahanlığı geniştir.

5. Delta ovası en fazla olan bölgedir.

6. Akarsular eğimin azaldığı alanlarda yana doğru aşırma ile Menderes adı verilen

büklümler oluşur.

7. Üzüm, zeytin, haşhaş, tütün ve İncir üretiminde 1. sıradadır.

8. Yatak eğimleri az olduğundan akarsuların hidroelektrik potansiyeli düşüktür.

9. Jeotermal enerji üretimi ve sıcak su kaynakları en zengin bölgedir.

10. Linyit, zımpara taşı, mermer, civa ve altın madenlerimizin en fazla çıkartıldığı bölgedir.

11. Termik santrallerden enerji açısından 1.sıradadır.

12. Kültür balıkçılığı ve Sünger avcılığının en fazla yapıldığı bölgedir.

13. Arıcılığın (bal üretimi) en fazla yapıldığı bölgedir.

14. Gelişmişlik açısından 2. sırada bulunur.

Dağların kıyıya dik uzanmasına bağlı olarak :

1. Kıyılar çok girintili ve çıkıntılıdır.

2. Koy ve körfezler fazladır.

3. Kıyı ile iç kısımlar arasında ulaşım kolaydır.

4. Limanların beslenme bölgesi hinterlandı (ard bölgesi) geniştir.

5. Akdeniz ikliminin etki alanı iç kısımlara doğru genişlemiştir.

6. Enine kıyı tipi oluşur.

7. Derinlik az kıta sahanlığı geniştir.

Bölgenin yeryüzü  şekilleri:

Kıyıları: Bölgede  dağlar  kıyıya  dik  uzanmaktadır. Bu nedenle  kıyılar  girintili-çıkıntılıdır,  enine  kıyı  tipi egemendir. Kıyılar  çok sayıda körfez, koy, yarmada  ve doğal limanlarla kaplıdır. Önemli körfezler, Edremit, Çandarlı, İzmir, Kuşadası, Güllük, Gökova’dır. Başlıca  yarımadalar, Reşadiye, Bozburun, Dilek  ve  İzmir’dir.  Ege  kıyıları  girintili-çıkıntılı  olmasının da etkisiyle  en  uzun  kıyı şeridimiz durumundadır.

Dağları: Asıl  Ege  Bölümü’nde bulunan Kaz  Dağı, Madra Dağı, Yunt  Dağı, Bozdağlar ve Aydın  Dağları  Menderes masifinin faylanmalar  sonucunda parçalanmasıyla  oluşan ve yüksekte  kalmış  hors durumundadırlar. Bu dağlar kıyıya dik olarak uzanmaktadır. Menteşe  Dağları Horst oluşumuna sahip değildir. Büyük oranda kıyıya  paralel bir uzanışa sahiptir. Kula çevresinde volkanik tepeler yer almaktadır.

İç  Batı Anadolu Bölümü’nde  yükseklik  fazladır. Bu  bölümde bulunan başlıca dağlar, Alaçam, Eğrigöz, Murat, Sandıklı, Demirci, Gümüş ve Yellice dağlarıdır.

Ovaları: Asıl  Ege  Bölümü’nde  bulunan grabenler  taşınan alüvyonların oluşturduğu  ovalara sahiptir. Bakırçay, Gediz, Küçük  Menderes  ve  Büyük  Menderes  başlıca ovalardır. Bunlar  aynı  adı  taşıyan  akarsular  tarafından meydana getirilmişlerdir. Akarsuların  denize döküldükleri  yerlerde delta  ovaları meydana gelmiştir. İç  Batı  Anadolu  Bölümü’nde bulunan başlıca ovalar Tavas, Çivril, Banaz ve Örencik  ovalarıdır.

Platoları: Bölgenin İç Batı Anadolu Bölümü yüksek bir plato görünümüne sahiptir.

Akarsuları: Başlıca  akarsular Ege Denizi’ne dökülen Bakırçay, Gediz, Küçük Menderes ve Büyük Menderes’tir. İç  Batı  Anadolu Bölümü’nde Susurluk  ve  Sakarya  ırmaklarının  kolları bulunmaktadır.  

Gölleri: Bölgede bulunan göller Gölmarmara, Çamiçi (Bafa) ve Karamuk’tur. Bölgede bulunan baraj gölleri Adıgüzel, Kemer  ve  Demirköprü  baraj  gölleridir.

Bölgenin İklimi  Ve  Bitki  Örtüsü: Bölgenin büyük bölümünde Akdeniz iklimi yaşanır. Asıl  Ege  Bölümü’nde görülen Akdeniz iklimi Graben   ovaları içinden  iç kısımlara   kadar  sokulma imkânı bulur. Burada Akdeniz yağış rejimi etkilidir. Yaz kuraklığı belirgin olarak yaşanır. Bitki  örtüsü  maki ve   ormanlardan oluşur.

İç  Batı  Anadolu Bölümü’nde  yüksekliğin  artmasına ve  deniz etkisinin yok olmasına bağlı olarak karasal iklim şartları yaşanır. Burada yazlar  sıcak  ve  kurak, kışlar  soğuk  ve  kar  yağışlı geçer. Bozkır bitki  örtüsü egemendir. Bölge orman varlığı bakımından  4.sıradadır.

Bölgede Tarım  Ve  Hayvancılık: Bölgenin toplam alanının 1/3’ü ekili ve dikili topraklardan oluşur. Ekili-dikili  alan  bakımından  3. Sıradadır. Bölge Türkiye Zeytin, üzüm, incir, haşhaş  ve  tütün  üretiminde  1.sırada yer alır.

Tütün: Özellikle kıyı  ovalarında  yetiştirilir. Türkiye  üretiminin  %65’i buradan sağlanır. Bölge Türkiye tütün üretiminde 1.durumdadır.

Pamuk: Asıl  Ege  Bölümündeki  alüvyal  ovalarda  yetiştirilmektedir. Ülke  üretiminin  %40’ını  sağlamaktadır.

Zeytin: Özellikle  Edremit  Körfezi  çevresi, Aydın, Muğla ve İzmir başta gelmektedir. Türkiye yağlık zeytin üretiminde 1.sıradadır.

İncir: Özellikle  Büyük Menderes  ovasında  yetiştirilir. Türkiye incir üretiminde 1. sıradadır.

Turunçgiller: Turunçgil üretiminde Akdeniz Bölgesi’nden sonra 2.sıradadır.

Üzüm: Özellikle Gediz ovasında  yetiştirilmektedir. Türkiye  üretiminin %35’ini  sağlar. Türkiye çekirdeksiz üzüm üretiminde Dünya’da  1.  Sırada  yer  almaktadır.

Pamuk: Asıl  Ege  Bölümünün  alüvyal  ovalarında yetiştirilmektedir.

Haşhaş: İç  Batı  Anadolu Bölümü’nde  Afyon  ve  Kütahya  çevresinde devlet kontrolünde üretilmektedir.

Şekerpancarı: İç  Batı  Anadolu  Bölümü’nde  yetiştirilir.

Tahıllar: Ülke tahıl üretiminin 1/10’unu sağlar. Özellikle buğday üretimde başta gelmektedir. Buğdayı arpa takip etmektedir. Tahıllar özellikle İç  Batı  Anadolu Bölümü’nde  yetiştirilmektedir.

Pirinç: Gediz ovasında pirinç tarımı yapılmaktadır.

İzmir çevresinde anason ve kenevir üretilmektedir.

Bölgede özellikle otlakların arttığı İç Batı Anadolu Bölümü’nde hayvancılık önemli bir geçim kaynağı durumundadır. Muğla’da arıcılık yapılmaktadır. Türkiye bal üretiminde 1. sıradadır. Kıyılarda balıkçılık, Bodrum ve Marmaris’te sünger avcılığı yapılmaktadır. Denizli, İzmir ve Afyon’da tavukçuluk gelişmiştir.

Bölgenin Yeraltı  Zenginlikleri:

Krom: Muğla, Denizli ve Kütahya. 

Demir: Balıkesir  ve  Kütahya.

Linyit: Soma, Tavşanlı, Tunçbilek, Değirmisaz, İzmir ve Yatağan çevresi. Bölge ülkemizde  linyitin en  çok  çıkartıldığı  bölgedir. 

Civa: Uşak  ve  İzmir.

Bor: Kütahya  ve  Eskişehir. 

Manganez: Uşak, Afyon  ve  Denizli.

Mermer: Afyon  ve  Denizli. 

Titanyum: İzmir  ve  Manisa

Uranyum: Manisa, Aydın  ve  Uşak.

Tuz: İzmir Çamaltı tuzlası 

Antimon:Ödemiş

Bölgede Endüstri: Bölge özellikle ulaşımın kolay olması, hammadde kaynaklarının fazla olması ve zengin bir pazarlama imkânına sahip olması nedeniyle gelişmiştir. Sanayi  bakımından  Marmara  Bölgesinden  sonra  2.  sırada  yer almaktadır. Asıl  Ege  Bölümü  daha fazla gelişmiştir. En gelişmiş sanayi kenti  İzmir’dir. İzmir önemli bir  ihracat  limanı  durumundadır. Uluslararası İzmir Fuarı ülkemizin en  önemli  uluslararası  fuarıdır.

İzmir’de  Aliağa  Petrol  Rafinerisi, otomobil, demir-çelik ve kâğıt fabrikaları ile alkollü içecek  

 ve sigara fabrikaları bulunmaktadır.

Ayvalık ve Edremit zeytinyağı ve sabun fabrikaları

Kütahya ve Uşak’ta şeker fabrikaları

Afyon’da mermer, kâğıt ve şekerleme sanayi

Kütahya’da azot fabrikası, seramik fabrikaları ve çinicilik

İzmir-Salihli arasında tuğla ve kiremit sanayi

Denizli’de dokuma sanayi

Yatağan, Muğla, Tunçbilek, Kütahya, Soma ve Manisa’da  termik  santraller  bulunmaktadır. Denizli-Sarayköy’de   Jeotermal  santrali, Demirköprü, Adıgüzel  ve  Kemer  Hidroelektrik  Santralleri bulunmaktadır. Ülkemizdeki ilk  demiryolu hattı İzmir-Aydın  arsında  kurulmuştur.

Bölgede Nüfus  Ve  Yerleşme:   2000  Genel nüfus sayımına  göre  nüfusu 8 938 781 kişidir. Aritmetik nüfus  yoğunluğuna göre   km2’ye  100  kişi düşmektedir. Bu açıdan Türkiye ortalamasının üstündedir. Nüfus yoğunluğu özellikle ovalarda artmaktadır. Nüfus yoğunluğu açısından 2.miktarı açısından 3. sırada yer almaktadır. İzmir ve Manisa en kalabalık nüfusa sahip illerdir. Nüfusun %38.50’ si kırsal, %61.50’si kentlerde yaşamaktadır. Kıyıda bulunması ve bol yağış almasına rağmen dağlık  ve engebeli olması nedeniyle ulaşımın zor olduğu  Menteşe  Yöresi az  nüfuslanmıştır.

Bölge’de Turizm: Yurdumuzda bulunan turistik tesislerin %30’u bu bölgede bulunmaktadır. Bu açıdan Marmara ve Akdeniz Bölgelerinden sonra 3. sırada yer almaktadır. Turizm gelirleri açısından ise Marmara Bölgesi’nden  sonra  2. sırada yer alır. Bölge  kıyıları  deniz  turizmi  açısından  zengin doğal ve tarihi kaynaklara sahiptir. Bölgede  Bergama, Efes, Milet, Selçuk, Sard, Denizli ve Karacasu gibi arkeolojik merkezler, Kuşadası, Dilek Milli Parkı, Gölcük, Spil Dağı, İzmir Kuş cenneti, Pamukkale-Denizli  Travertenleri ve Karagöl gibi doğal güzelliklere sahip merkezler ile İzmir, Çeşme, Kuşadası, Bodrum ve Marmaris gibi deniz turizminin geliştiği alanlar en önemli turistik zenginliklerdir.

Kaynak: Tüm Sınavlara Hazırlıkta Haritalarla Türkiye Coğrafyası

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

f t g m

Sitemizde bulunan içerikler izin alınmadan başka bir ortamda TİCARİ amaçla kullanılamaz.

Hak sahipleri tarafından talep edilen dosyalar site yönetimine bildirildiğinde kaldırılacaktır.