Copyright 2017 - COĞRAFYA HAYATTIR

Marmara Bölgesi’nin Genel Özellikleri

 

Bölgenin Konumu :

Kuzeybatıda bulunur. Adını Marmara Denizi’nden almıştır. Kuzeyinde Karadeniz ve Bulgaristan, batısında Bulgaristan ve Ege Denizi bulunur. Doğudan Karadeniz ve İç Anadolu, güneyden Ege

bölgesi ile komşudur. Bölge 67.306 km2’ lik yüzölçümüyle Türkiye’nin % 8,5’ ini kaplar.

Bu alanı ile 6. sırada yer alır. Asya ve Avrupa Kıtalarında toprağı bulunan tek bölgedir.

Doğu - batı yönlü mesafe azdır, yerel saat farkı en az olan bölgedir.

 

Bölümleri ve önemli kentleri:

1. Çatalca - Kocaeli Bölümü: İstanbul, İzmit (Kocaeli) ve Adapazarı (Sakarya).

2. Ergene  Bölümü: Edirne, Babaeski, Lüleburgaz, Çorlu ve Silivri

3. Yıldız  Dağları  (Istranca) Bölümü :  Kırklareli.

4. Güney  Marmara Bölümü :  Bursa, Balıkesir, Çanakkale, Yalova ve Bilecik.

 

Bölgenin Genel Özellikleri

1. Nüfus ve nüfus yoğunluğu en fazla olan bölgedir.

2. En fazla göç alan bölgedir.

3. İstanbul en çok nüfusa sahip ilimizdir.

4. Sanayi ve hizmet sektörlerinde çalışan oranı en fazla olan, sanayisi en gelişmiş bölgedir.

5. En büyük limanımız İstanbul limanıdır.

6. Enerji tüketiminin en fazla olduğu bölgedir.

7. Ortalama yükseltisi en az olan bölgedir. 

8. Gerçek ve izdüşüm alan arasındaki farkın en az olduğu bölgedir. ( Yükseltinin az olmasına )

9. Ulaşım imkânlarının en fazla geliştiği bölgedir.

10. Bölge yüzölçümüne oranla ekili dikili alanın en fazla olduğu bölgedir.

11. Geçiş iklimleri egemendir (Akdeniz, Karadeniz ve Karasal iklim tipleri görülür)

12. İklim çeşitliliğine bağlı olarak bitki örtüsü ve tarımsal ürün çeşitliliği en fazla olan bölgedir.

13. Ayçiçeği, pirinç ve keten üretiminde 1. sıradadır.

14. Besi ve kümes hayvancılığının en fazla yapıldığı bölgedir.

15. Nüfusun fazla olmasına bağlı olarak tüketimin en fazla olduğu bölgedir.

16. Bor madeni rezervinde Dünya’da 1.sıradadır.

17. Turizm geliri en fazla olan bölgedir.

18. Türkiye ekonomisine en yüksek katkıyı sağlayan bölgedir.

Bölgenin Yeryüzü  Şekilleri:

Kıyıları: Bölgede bulunan başlıca körfezler İzmit, Gemlik, Erdek  ve  Saros  körfezleridir.  Bölgede bulunan başlıca yarımadalar Gelibolu, Biga, Kapıdağ, Armutlu, Çatalca-Kocaeli’dir. Bölgede bulunan başlıca adalar Gökçeada, Bozcaada ve İmralı adasıdır. İstanbul  ve  Çanakkale  Boğazları  Ria  Tipi  kıyılar biçimindedir. Kapıdağ  Yarımadası  Tombolo’dur.

Dağları: Ortalama  yükseltinin  en  az olduğu bölgemizdir. Bölgenin en yüksek yeri Uludağ’dır (2545 m).Bölgede bulunan diğer önemli yükseltiler Yıldız  Dağları, Koru  Dağı, Işıklar Dağı, Biga  Dağları ve Samanlı  Dağlarıdır.

Ovaları: Ortalama yükseltinin az olduğu bölgede arazinin büyük bölümü ova ve platolarla kaplanmıştır. Bölgede bulunan başlıca ovalarımız Balıkesir, Adapazarı, Bursa, Karacabey ve İnegöl ovalarıdır.

Akarsuları: Kaynağını İç Anadolu Bölgesi ve İç Batı Anadolu Bölümü’nden alan Sakarya, Meriç’in kolu olan Ergene, Biga, Gönen, Susurluk ve kolları olan Nilüfer ve Kemalpaşa çayları önemli akarsulardır. 

Gölleri:Göller bakımından zengin bir bölgedir. Küçük ve Büyük Çekmece ile Terkos gölleri kıyı set (Lagün)gölleridir. Sapanca gölü alüvyal set, Manyas, İznik ve Ulubat gölleri tektonik, Ömerli ise baraj  gölüdür.

Bölgenin İklimi  Ve  Bitki  Örtüsü: Marmara  Bölgesi  bulunduğu konum nedeniyle çeşitli  iklim ve zengin bitki  çeşitliliğine  sahiptir. Karadeniz, Akdeniz, karasal iklim özelliklerinin ve bu iklimlere ait bitki türlerinin geçiş alanı durumundadır.

Ege ve Marmara kıyılarında bozulmuş Akdeniz iklimi ve buna bağlı olarak çeşitli maki türleri, İç kesimlerde ve özellikle Ergene Havzası’nın iç kısımlarında karasal iklim şartları ortaya çıkmaktadır. Karadeniz  kıyılarında  ve Karadeniz Bölgesi sınırlarında Karadeniz  İklimi etkin hale geçer ve  ormanlar  görülür.

Bölgede yükseltinin çok az olması balkanlar üzerinden gelen hava kütlelerinin rahatça bölgeye girmesini ve etkili olmasını sağlamaktadır. Bölgede yaz kuraklığının en belirgin olduğu alan Akdeniz ikliminin etkisiyle Güney Marmara’dır. Bölgede en fazla yağış alan alanlar dağların kuzeye bakan yamaçlarıdır. Bölge orman varlığı açısından 3.sıradadır.

 Bölgede Tarım  Ve  Hayvancılık: Bölge ortalama yükseltinin az olması nedeniyle yüzölçümüne göre yurdumuzda ekili-dikili  alanın  en  fazla olduğu yerdir. Uygun arazi şartları ve geniş tarım alanları nedeniyle makineli  tarım gelişmiştir. İklim  açısından çeşitliliğin fazla oluşu  yetiştirilen  ürünlerinde  çeşitli olmasını sağlamaktadır. Tüm bu olumlu şartlar yanında sulama imkânlarının ve tüketici  nüfusun  fazla  olması  tarımın  gelişmesini sağlamıştır. Bölgede üretilen tarımsal ürünler nüfusun ihtiyacını karşılayamadığından diğer bölgelerimizden karşılanmaktadır.

Ayçiçeği: Sanayi ürünleri içerisinde bölgede en fazla üretilen tarım ürünüdür. Başlıca üretim alanı Ergene  Havzası’dır. Türkiye üretiminin ¾ ‘ünü sağlar

Zeytin: Özellikle sofralık üretim yapılır. Gemlik Körfezi ve Erdek en önemli üretim alanıdır.

Pamuk: Başlıca üretim alanı Balıkesir çevresidir.

Şekerpancarı: Trakya’nın büyük bölümünde ve Güney Marmara’da üretim yapılmaktadır. En önemli üretim merkezleri Adapazarı ve Balıkesir’dir.

Buğday: Başlıca üretim alanları Tekirdağ, Edirne ve Kırklareli’dir.

Pirinç: Ergene  ve  Meriç  havzalarında üretim yapılmaktadır.

Tütün: Balıkesir, İzmit, Adapazarı ve Çanakkale başlıca üretim merkezleridir.

Bağcılık: Trakya’da Tekirdağ çevresinde yoğunlaşmıştır.

Mısır: Karadeniz Bölgesi’ne yakın alanlarda ve  Trakya’da üretim yapılmaktadır.

Bölgede otlak alanları azdır. Hayvancılık  özellikle ahır  hayvancılığı ve mandıracılık biçiminde yapılır. Edirne ve Kırklareli’de mandıracılık özellikle peynir üretimi gelişmiştir. Güney Marmara’da küçükbaş hayvancılık yapılmaktadır. Bursa’da merinos cinsi koyunlar yetiştirilmektedir. İstanbul  ve  çevresinde  kümes  hayvancılığı yoğunlaşırken, Bursa  ve Bilecik’te  ipekböcekçiliği  yapılmaktadır. Boğazlarda balıkçılık yapılmaktadır

Bölgenin Yeraltı  Zenginlikleri: Yeraltı kaynakları açısından zengin değildir.

Bor: Balıkesir, Bursa, Kütahya, Eskişehir

Volfram (Tungsten):Uludağ-Bursa, Demirköy-Kırklareli

Mermer: Marmara Adası

Linyit: Trakya ve Güney Marmara

Barit: Lâpseki-Çanakkale

Doğalgaz: Kırklareli

Demir: Kocaeli ve  Sakarya

Manyezit-Magnezyum: Bilecik

Krom: Bursa

Kurşun ve Bakır: Çanakkale

Bölge yaşanan yoğun tektonik hareketler sonucunda oluşan faylar nedeniyle kaplıcalar bakımından çok zengindir Yalova, Armutlu, Gönen ve Bursa önemli kaplıca merkezleridir.

Bölgede Endüstri: Marmara Bölgesi demir-çelik ve orman ürünleri sanayileri dışında kalan tüm sanayi kollarında Türkiye’de birinci sıradadır. Türkiye’de sanayi sektöründe çalışanların %59’u burada bulunmaktadır. Milli  gelirimizin  %20’si  sağlar. Mevcut sanayi üretiminin 1/3’ü  bu  bölgeden  karşılanır. Ulaşımını  kolay  olması, hammadde ihtiyacının kolay sağlanması, , işgücünün  fazla  olması, tüketici  nüfusunun  fazla  olması  ve  pazarlama  kolaylığı  gibi nedenlerin etkisiyle  sanayisi  çok gelişmiştir. Bölgemiz enerji  üretimi  en  az  tüketimi en fazla olan bölgedir. İstanbul-Kocaeli-Adapazarı  arası sanayi kuruluşlarının en fazla yoğunlaştığı alandır. İstanbul  ülkemizin en büyük  ithalat  limanıdır.

Alpullu, Adapazarı ve Susurlukta şeker fabrikaları,

Trakya’da yağ fabrikaları,

Bursa ve Çanakkale’de konservecilik,

Edirne ve Kırklareli’de Süt ve süt ürünleri,

Tekirdağ ve Bozcaada’da rakı ve şarap,

İstanbul Maltepe ve Cevizli’de sigara fabrikaları,

İstanbul, Çerkezköy, Hereke ve Bursa’da dokuma sanayi,

Yarımca ve Bandırma’da gübre fabrikaları,

İzmit ve İstanbul’da ilaç ve boya fabrikaları,

İzmit, Adapazarı ve İstanbul’da lastik fabrikaları,

İzmit’te  İpraş  Petrol  Rafinerisi,

İstanbul, Bursa ve Adapazarı’nda otomobil ve beyaz eşya fabrikaları,

Çanakkale, Bozöyük ve Bilecik’te seramik,

İstanbul, Gebze ve Çayırova’da cam,

İstanbul ve Tekirdağ’da tuğla,

İzmit’te bulunan kâğıt fabrikası bölgenin en önemli sanayi kuruluşlarıdır.

Ambarlı’da  Doğalgaz  ve  Fuel Oil, Bursa’da  ve  Hamitabat’ta  Doğalgaz, Kırklareli  ve  Orhaneli’nde ise termik  santrallerimiz bulunmaktadır.

Bölgede Nüfus  Ve  Yerleşme:  Bölgenin nüfusu  2000  sayımına  göre  17 365 027 kişidir. Nüfus  yoğunluğu çok fazladır, km2’ye  241  kişi düşmektedir. Bu Türkiye  ortalamasının  çok üstündedir. Yoğunluk bazı alanlarda 1280 ile 2500 kişiye ulaşabilmektedir. (İstanbul)Nüfusun en seyrek olduğu alanlar Yıldız Dağları Bölümü, Biga Yarımadası ve Saros körfezi çevresidir. Kentsel  nüfusun  en  fazla  olduğu bölgemizdir.

Kırsal nüfus %15,7 civarındadır. Bölgede erkek nüfus kadın nüfustan daha fazladır. Nüfus büyük oranda Çatalca-Kocaeli  yarımadasında  yoğunlaşmıştır. İstanbul  en fazla nüfusa sahip ilimizdir.(2000 sayımına göre nüfusu 10 018.735 kişidir) Bölge en fazla iç göç alan yerdir. İstanbul, İzmit, Adapazarı  ve  Bursa  en önemli  illeridir. Nüfus  artış  hızı  %o 36’dır.

Bölge’de Turizm: Turizm  geliri  en  fazla  olan  bölgemizdir. İstanbul, Bursa  ve  Edirne  sahip olduğu tarihi ve doğal zenginlikler nedeniyle en önemli turizm merkezleridir. Özellikle Bursa ve Yalova’da bulunan kaplıcalar, Manyas Kuş  Cenneti, Çanakkale Truva, Uludağ, Çanakkale ve Gelibolu Yarımadası, Ayasofya, Sultanahmet, Süleymaniye, Kapalı Çarşı, Topkapı Müzesi, Dolmabahçe Sarayı en fazla ilgi çeken alanlardır. Bölgede  bulunan  adalar  ve  kıyılar tarihi ve doğal bakımdan önemli zenginliklere sahiptir. 

Kaynak: Tüm Sınavlara Hazırlıkta Haritalarla Türkiye Coğrafyası

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

f t g m

Sitemizde bulunan içerikler izin alınmadan başka bir ortamda TİCARİ amaçla kullanılamaz.

Hak sahipleri tarafından talep edilen dosyalar site yönetimine bildirildiğinde kaldırılacaktır.